> ## Documentation Index
> Fetch the complete documentation index at: https://docs.raydium.io/llms.txt
> Use this file to discover all available pages before exploring further.

# Araç Zinciri

> Raydium'un zincir üzerinde durumunu okumak, işlem oluşturmak ve programlara karşı geliştirmek için minimum çalışan kurulum. Solana CLI, Anchor, TypeScript ve Python SDK'ları, devnet/localnet ipuçları.

<Info>
  **Bu sayfa yapay zekâ tarafından otomatik olarak çevrilmiştir. İngilizce sürüm esas alınır.**

  [İngilizce sürümü görüntüle →](/solana-fundamentals/toolchain)
</Info>

<Info>
  Bu dokümantasyondaki her şey, çalışan bir Solana geliştirme araç zincirinin varlığını varsayar. Bu sayfa araçları, Raydium ile çalışması bilinen minimum sürümleri (Nisan 2026 itibariyle) ve belirli kurulum sorunlarını listeler. Sonraki bölümlerdeki kod örneklerini çalıştırmadan önce buradan başlayın.
</Info>

## Temel araçlar

### Solana CLI

Solana kümelerine etkileşim kurmak için standart komut satırı arayüzü — cüzdan yönetimi, RPC çağrıları, program dağıtımı.

Kurulum:

```bash theme={null}
sh -c "$(curl -sSfL https://release.solana.com/v1.18.22/install)"
# Veya en son kararlı sürüm:
sh -c "$(curl -sSfL https://release.solana.com/stable/install)"
```

Doğrulama:

```bash theme={null}
solana --version   # → solana-cli 1.18.22 (veya daha yeni)
```

Mainnet için yapılandırma:

```bash theme={null}
solana config set --url https://api.mainnet-beta.solana.com
solana config set --keypair ~/.config/solana/id.json
solana-keygen new                           # cüzdanınız yoksa oluşturun
solana address                              # işinize açık anahtar
```

Raydium testi için hemen hemen her zaman finanse edilmiş bir devnet cüzdanına ihtiyacınız olacak:

```bash theme={null}
solana config set --url https://api.devnet.solana.com
solana airdrop 2                            # test için 2 SOL
```

### SPL Token CLI

SPL Token / Token-2022 işlemleri için resmi CLI — mint'ler oluşturma, token basma, aktarma.

Kurulum (Solana CLI ile dahildir):

```bash theme={null}
spl-token --version
```

Yaygın işlemler:

```bash theme={null}
spl-token create-token                                  # SPL Token mint'i oluştur
spl-token create-token --program-id TOKEN_2022 ...      # Token-2022 mint'i oluştur
spl-token create-account <MINT>                         # ATA oluştur
spl-token mint <MINT> 1000                              # ATA'nıza 1000 token bas
spl-token transfer <MINT> 100 <RECIPIENT>               # 100 aktarma
spl-token display <ACCOUNT_OR_MINT>                     # muayene et
```

### Anchor CLI

Raydium IDL'lerini getirmek, istemciler oluşturmak ve programları doğrulamak için gerekli.

Kurulum:

```bash theme={null}
cargo install --git https://github.com/coral-xyz/anchor avm --locked
avm install 0.30.1
avm use 0.30.1
anchor --version
```

Yaygın işlemler:

```bash theme={null}
anchor idl fetch <PROGRAM_ID> -o program.idl.json       # zincir üzerinde IDL'i getir
anchor idl init -f idl.json <PROGRAM_ID>                # IDL yükle
anchor build                                             # kaynaktan program oluştur
```

## TypeScript kurulumu

Raydium için birincil entegrasyon yolu.

### Paketler

```bash theme={null}
npm install \
  @solana/web3.js \
  @solana/spl-token \
  @coral-xyz/anchor \
  @raydium-io/raydium-sdk-v2 \
  bn.js \
  decimal.js
```

Nisan 2026 itibariyle birlikte çalışması bilinen sürümler:

| Paket                        | Sürüm         |
| ---------------------------- | ------------- |
| `@solana/web3.js`            | ≥1.95         |
| `@solana/spl-token`          | ≥0.4          |
| `@coral-xyz/anchor`          | ≥0.30         |
| `@raydium-io/raydium-sdk-v2` | ≥0.2.42-alpha |

### Minimal betik

```ts theme={null}
import { Connection, Keypair } from "@solana/web3.js";
import { Raydium } from "@raydium-io/raydium-sdk-v2";

const connection = new Connection("https://api.mainnet-beta.solana.com", "confirmed");
const owner      = Keypair.fromSecretKey(/* your key */);

const raydium = await Raydium.load({
  connection,
  owner,
  cluster:      "mainnet",
  disableFeatureCheck: true,
});

const poolInfo = await raydium.api.fetchPoolById({ id: "..." });
console.log(poolInfo);
```

Tam SDK referansı için [`sdk-api/typescript-sdk`](/tr/sdk-api/typescript-sdk) sayfasına bakın.

## Rust kurulumu

CPI entegrasyonu ve zincir üzerinde programlar için.

### Araç zinciri

```bash theme={null}
rustup install 1.76.0           # veya Anchor'un mevcut olarak gerektirdiği sürüm
rustup component add rustfmt clippy
solana-install init 1.18.22     # BPF araç zinciri dahildir
```

### Raydium CPI entegrasyonu için Program Cargo.toml

```toml theme={null}
[dependencies]
anchor-lang        = "0.30.1"
anchor-spl         = "0.30.1"
raydium-cp-swap    = { version = "0.2", features = ["cpi"] }
raydium-clmm       = { version = "0.1", features = ["cpi"] }
```

`"cpi"` özelliği, CPI yardımcılarını içeren `cpi` modülünü alır (`raydium_cp_swap::cpi::swap_base_input(...)` yazabilmeniz için). [`sdk-api/rust-cpi`](/tr/sdk-api/rust-cpi) sayfasına bakın.

## Python kurulumu

İkincil entegrasyon yolu — bot geliştiricileri için yaygın.

### Paketler

```bash theme={null}
pip install solders solana-py anchorpy
pip install raydium-py    # topluluk Raydium SDK'sı (resmi değil)
```

Sürümler:

| Paket        | Sürüm  |
| ------------ | ------ |
| `solders`    | ≥0.21  |
| `solana-py`  | ≥0.34  |
| `anchorpy`   | ≥0.21  |
| `raydium-py` | ≥0.2.1 |

### Minimal betik

```python theme={null}
from solana.rpc.async_api import AsyncClient
from solders.keypair import Keypair
from anchorpy import Provider, Wallet, Program

async def main():
    conn = AsyncClient("https://api.mainnet-beta.solana.com")
    owner = Keypair()
    wallet = Wallet(owner)
    provider = Provider(conn, wallet)

    # IDL ve programı yükle
    with open("cpmm.idl.json") as f:
        idl = json.load(f)
    program = Program(idl, CPMM_PROGRAM_ID, provider)

    pool = await program.account["PoolState"].fetch(pool_id)
    print(pool)
```

[`sdk-api/python-integration`](/tr/sdk-api/python-integration) sayfasına bakın.

## RPC uç noktaları

Genel mainnet RPC (`api.mainnet-beta.solana.com`) yoğun bir şekilde hız sınırlandırmasına ve yük altında azaltılmasına tabidir. Önemsiz olmayan kullanım için özel bir uç nokta alın:

| Sağlayıcı           | Notlar                                        |
| ------------------- | --------------------------------------------- |
| Helius              | En popüler; cömert ücretsiz plan.             |
| Triton              | Kurumsal; premium fiyatlandırma, istikrarlı.  |
| QuickNode           | Katı; saniye başına alt gecikme süresi.       |
| Kendi RPC düğümünüz | Donanımda ayda \~500\$ maliyeti; tam kontrol. |

Yapılandırma:

```ts theme={null}
const connection = new Connection("https://mainnet.helius-rpc.com/?api-key=...");
```

Bazı RPC işlemleri genişletilmiş yetenekler gerektiriyor:

* `getProgramAccounts` — sınırlandırılmamış taramalar pahalıdır; bazı sağlayıcılar ağır kapı veya tarama başına ücret alır.
* `getPriorityFeeEstimate` — Helius'a özgü uç nokta; diğerlerinin eşdeğerleri var.
* `geyser` / WebSocket akışı — düşük gecikme süreli botlar için gerekli; tüm sağlayıcılar bunu ifşa etmez.

## Devnet ve localnet

### Devnet

Solana'nın genel test kümesi. Raydium'un kısmi bir devnet dağıtımı var:

* Test için bazı CPMM havuzları mevcut.
* AMM v4'ün tarihi devnet havuzları var.
* CLMM'nin birkaç demo havuzu var.
* Farm v6 dağıtılmıştır.

```bash theme={null}
solana config set --url https://api.devnet.solana.com
solana airdrop 2
```

SDK, `cluster: "devnet"` aracılığıyla devnet'i destekler:

```ts theme={null}
const raydium = await Raydium.load({ connection, owner, cluster: "devnet" });
```

**Uyarı**: devnet havuzlarının ince likiditeleri vardır ve durumu eski olabilir. Devnet'i fiyat keşfi için kullanmayın; yalnızca talimat akışını oluştur ve test etmek için kullanın.

### Forked mainnet durumuyla localnet

Gerçekçi test için, mainnet durumunu yerel bir doğrulayıcıya kopyalayın:

```bash theme={null}
solana-test-validator \
  --url https://api.mainnet-beta.solana.com \
  --clone CPMMoo8L3F4NbTegBCKVNunggL7H1Zpdmwpwh8KMoZ0F \
  --clone CAMMCzo5YL8w4VFF8KVHrK22GGUsp5VTaW7grrKgrWqK \
  --clone <SOME_POOL_ID> \
  --clone <SOME_MINT_ID>
```

Bu, belirli program/hesap durumunu localhost'a kopyalar; burada serbestçe işlem yapabilirsiniz. Şu amaçlar için ideal:

* CPI entegrasyonunuzu gerçek bir Raydium programına karşı birim testi.
* Hata ayıklamak için değiştirilmiş bir parametreyle bir işlemi yeniden oynatma.
* Büyük sentetik hacimlerle stres testi.

Raydium takımı, mainnet dağıtımından önce gerileyen testler için kapsamlı bir şekilde forked localnet kullanır.

## Proje şablonları

### TypeScript entegrasyon başlangıcı

```
my-raydium-app/
├── package.json
├── tsconfig.json
├── src/
│   ├── swap.ts           # swap örneği
│   ├── add-liquidity.ts
│   └── read-pool.ts
└── .env                  # RPC URL'si, cüzdan yolu
```

Minimal `package.json`:

```json theme={null}
{
  "name": "my-raydium-app",
  "type": "module",
  "scripts": { "swap": "tsx src/swap.ts" },
  "dependencies": {
    "@raydium-io/raydium-sdk-v2": "^0.2.42-alpha",
    "@solana/web3.js": "^1.95",
    "@solana/spl-token": "^0.4"
  },
  "devDependencies": {
    "@types/node": "^20",
    "tsx": "^4",
    "typescript": "^5"
  }
}
```

### Anchor CPI program başlangıcı

```
my-raydium-cpi/
├── Anchor.toml
├── Cargo.toml
├── programs/
│   └── my-cpi/
│       ├── Cargo.toml
│       └── src/lib.rs
└── tests/
    └── my-cpi.ts
```

Anchor 0.30 ile:

```bash theme={null}
anchor init my-raydium-cpi
cd my-raydium-cpi
# Cargo.toml'a raydium-cp-swap'ı features = ["cpi"] ile ekle
anchor build
anchor test
```

## Faydalı CLI yardımcıları

### `solana-keygen`

```bash theme={null}
solana-keygen new --outfile ./wallet.json          # anahtar oluştur
solana-keygen pubkey ./wallet.json                 # genel anahtarı göster
```

### Herhangi bir hesabı okuma

```bash theme={null}
solana account <ADDRESS> --output json-compact
```

Bir çözücü olmadan havuz durumunu göz kararı yapmak için faydalı.

### Program günlükleri

```bash theme={null}
solana logs | grep CPMMoo8                         # CPMM ile ilişkili tx günlüklerini takip et
```

### İşlem incelemesi

```bash theme={null}
solana confirm <TX_SIGNATURE> -v                   # günlükleri güzelce yazdır
```

Veya [`explorer`](https://explorer.solana.com) yoluyla — imzayı yapıştırın ve "Program Logs" sekmesine bakın.

## Ortam hijyeni

### Amaç başına ayrı cüzdanlar

* **Geliştirme cüzdanı**: test ağı SOL tutar, oluşturma için kullanılır.
* **Üretim cüzdanı**: gerçek SOL tutar, yalnızca dağıtımlar / multisig gönderimleri için kullanılır.
* **Botlar için sıcak cüzdan**: küçük bakiye, dar izinler.

Anahtarlar asla kodlanmamalıdır. Çevre değişkenlerini veya gizli yöneticileri kullanın.

### `.env` deseni

```
# .env (işlenmiyor)
SOLANA_RPC_URL=https://mainnet.helius-rpc.com/?api-key=...
WALLET_PATH=/Users/you/.config/solana/id.json
```

```ts theme={null}
import { config } from "dotenv";
config();

const connection = new Connection(process.env.SOLANA_RPC_URL!);
```

### Sürüm sabitleme

Tüm Solana ekosistemi bağımlılıklarını kilitleyin. Ekosistem hızlı hareket ediyor; `@solana/web3.js`'nin küçük bir sürüm bumpu daha önce kırıcı değişiklikler sunmuştur. `package-lock.json` / `Cargo.lock` dini titizlikle kullanın.

## İşaretçiler

* [`sdk-api/typescript-sdk`](/tr/sdk-api/typescript-sdk) — TypeScript SDK referansı.
* [`sdk-api/rust-cpi`](/tr/sdk-api/rust-cpi) — Rust CPI kullanımı.
* [`sdk-api/python-integration`](/tr/sdk-api/python-integration) — Python kurulumu.
* [`solana-fundamentals/programs-and-anchor`](/tr/solana-fundamentals/programs-and-anchor) — Anchor arka planı.

Kaynaklar:

* [Solana kurulum dokümanları](https://docs.solana.com/cli/install-solana-cli-tools).
* [Anchor kitabı: başlarken](https://book.anchor-lang.com/getting_started/installation.html).
* [Raydium SDK v2 deposu](https://github.com/raydium-io/raydium-sdk-V2).